Uşağın qızdırması valideyn üçün narahatlıq yaratmaq doğrudur. Bu məqalədə əsasən qızdırma zamanı uşaqa nə yemək və nə içirmək lazım olduğuna diqqət ediləcək — sadə, praktik və təhlükəsiz məsləhətlər. Unutmayın ki, bu məlumat diaqnoz deyil; dəqiq qiymətləndirmə və müalicə üçün pediatrla, məsələn Bakıda işləyən həkimlə əlaqə saxlamalısınız.

Uşaq qızdıranda nə yemək lazımdır?

Qızdırma zamanı uşağın iştahı adətən azalır. Məqsəd həzmini çox yükləmədən bədənə enerji və qidalanma verməkdir. Aşağıdakı prinsipləri nəzərə alın:

Uşağa verilə biləcək qidalar

  • Ana südü və ya uyğun süni formulanı davam etdirin — körpələr üçün ana südü ən yaxşı və təhlükəsiz qidadır.
  • Kiçik uşaqlar üçün yüngül tərəvəzli və toyuqlu (və ya tərəvəzli) şorbalar — maye və yüngül qida təmin edir.
  • Yaşına uyğun yumşaq taxıllar: yulaf, düyü lapası — ağır olmayan enerji mənbəyi.
  • Püre halında bişmiş tərəvəzlər (kartof, kök, bal kabağı) və yetişmiş banan kimi meyvələr — həzm üçün yüngüldür.
  • Yaşlı uşaqlara təklif edilə bilən yüngül probiotikli qatıq (əgər uşaq əvvəllər qəbul edibsə və allergiyası yoxdursa) — iştah yoxdursa, kiçik porsiyalar kifayətdir.
  • Ağır, yağlı, göyərti, qızartma və çox ədviyyatlı yeməklərdən uzaq durun — bunlar mədəni narahat edə bilər.
  • Şirin, qazlı içkilər və çox konsentratlaşdırılmış meyvə şirələri məhdudlaşdırılmalıdır — maye almaq üçün daha yaxşı seçimlər var (aşağıda verilmişdir).

Praktiki tövsiyələr: nə etməli və nə vaxt həkimə müraciət etməli

Qısa və praktik məsləhətlər: - Uşağa yeməyi məcbur etməyin; kiçik porsiyalarla, tez-tez verin. Yeməkdən çox maye qəbulu vacibdir. - Susuzlaşma əlamətlərinə diqqət edin: sidik miqdarının azalması, ağız quruluğu, gözlərin çöküşü, oyunsuzluq — bu halda dərhal həkimə müraciət edin. - 3 aylıq və ondan kiçik körpədə hər hansı qızdırma varsa, dərhal pediatrla əlaqə saxlayın. - Uşağın hərarəti çox yüksəkdirsə (məsələn, 39°C və yuxarı) və ya hərarət bir neçə saat ərzində düşmürsə, zəifləmə, nəfəsalma çətinliyi, davamlı qusma, dəri döküntüsü və ya konvulsiyalar yaranarsa, dərhal tibb müəssisəsinə müraciət edin. - Qızdırma ilə birlikdə ishal və qusma varsa, oral rehidratasiya məhlulu (ORS) verilməsi faydalıdır; uşağın yaşına uyğun hazırlanmış ORS istifadə edin. - Əgər evdə antipiretik (paratsetamol və ya ibuprofen) verməyi düşünürsünüzsə, dozaj və istifadə müddəti üçün mütləq pediatrın tövsiyəsini alın və paketin üzərindəki təlimata əməl edin. Aspirin uşaqlara verilməməlidir. Bu mövzu ilə bağlı digər oxşar sahələr: uşağın hərarətinin düzgün ölçülməsi, febril konvulsiyaların idarə olunması və uşaqlarda susuzlaşmanın qarşısının alınması — bunlar eyni klasterdə faydalı olacaq məsələlərdir və pediatrınız sizə əlavə məsləhətlər verə bilər. Məlumat yenə də diaqnostik deyil; dəqiq qiymətləndirmə və müalicə üçün Bakıda pediatrla, məsələn həkim Könül Mirzəyeva ilə əlaqə saxlayın.

Tez-tez verilən suallar

Sual: Uşağım qızdıranda normal süd verməyə davam edə bilərəmmi?

Cavab: Bəli. Ana südü qızdırma zamanı körpə üçün hidrasiyanı və immun dəstəyi təmin edir. Əgər ana hiss edirsə ki, xəstədir və xüsusi bir infeksiya (məsələn, ciddi virus və ya bakterial infeksiya) var, o zaman pediatrla məsləhətləşmək lazımdır. Süni formula ilə qidalanan körpələr də adi qaydada yeməyə davam etməlidir, lakin maye qəbulunu artırmaq vacibdir.

Sual: Uşaq qızdıranda hansı içkiləri vermək təhlükəlidir?

Cavab: Süni enerji içkiləri, kofeinli içkilər və çox şəkərli gazlı içkilər tövsiyə edilmir. Həmçinin 1 yaşdan kiçik uşaqlara bal vermək olmaz. Ən yaxşı seçimlər sudur, ana südü/formula, yaşına uyğun ORS, seyreltmiş təbii meyvə şirələri (daha böyüklər üçün) və isti/ilıq şorbalar və suya bənzər mayelərdir. Yenə də hər bir uşaq fərqlidir; davamlı qusma və ya sidik çatışmazlığı kimi narahat əlamətlərdə pediatra müraciət edin.