Vajinal axıntı qadınlarda normal fiziologiyanın bir hissəsi ola bilər, lakin rəngi (sarı, yaşıl) və pis qoxu varsa, bu bəzən infeksiya və ya iltihabi prosesdən xəbər verə bilər. Bu məqalədə mümkün səbəbləri, ilkin nə etmək lazım olduğunu və nə vaxt Bakıda ginekoloqa müraciət etməli olduğunuzu sadə dildə izah edəcəyəm. Qeyd: bu məlumat diaqnoz deyil. Dəqiq qiymətləndirmə və müalicə üçün həkimə müraciət etmək vacibdir.

Mümkün səbəblər: sarı, yaşıl və pis qoxulu axıntı nələri göstərə bilər

Sarı və ya yaşıl rəngli, pis qoxulu axıntı bir neçə əsas vəziyyətlə əlaqəli ola bilər. Bunlar arasında ən çox rast gəlinənlər: - Bakterial vaginoz (BV): adətən incə, boz-ağ axıntı ilə xarakterizə olunur və bəzən pis, "balıq" ətri ola bilər. Sarı və ya tünd rəng də müşahidə oluna bilər. - Trichomoniasis: parazit mənşəli infeksiya; axıntı sarı-yaşıl, köpüklü və pis qoxulu ola bilər, tez-tez qaşınma və diskomfortla birlikdə gedir. - Gonoreya və ya servisit (cervicitis): serviksin infeksiyası nəticəsində irinli, sarı və bəzən qanlı axıntı yaranır. - Yadda qalmış tampon və ya yad cisim: bir müddət qalan tampon pis qoxulu, yaşıl-sarı axıntıya səbəb ola bilər. - Qarışıq infeksiyalar və dəri-yoluxucu reaksiyalar: bəzən bir neçə səbəb eyni vaxtda ola bilər. Hər bir vəziyyətin klinik təqdimatı fərqli olur; rəng və qoxu yalnız ipucu verir, dəqiq diaqnoz üçün testlər lazımdır.

Diaqnostika və nə gözləmək olar

  • Ginekoloji müayinə: həkim əllə və spekulumla baxış keçirərək axıntının xarakterini qiymətləndirəcək.
  • Vaginal pH testi: normal vaginal pH adətən ≤4.5-dir; daha yüksək pH BV və ya trichomoniasisə işarə edə bilər.
  • Wet mount (nəm preparat) və mikroskopiya: trichomonas, clue cells (BV üçün) və göbələk elementləri axtarılır.
  • NAAT/PCR testləri: xlamidiya, gonoreya və trichomonas kimi cinsiyyət yolu infeksiyalarının dəqiq müəyyən edilməsi üçün istifadə olunur.
  • Mədəniyyət və ya axıntı analizi: lazım gəldikdə bakterial səbəbləri müəyyən etmək üçün götürülür.
  • Hamiləlik testi: hamiləlik zamanı hər hansı infeksiya daha ciddi qiymətləndirilməlidir.

Evdə ilkin nə etmək olar və praktiki tövsiyələr

Əvvəlcə panikaya düşməyin. Aşağıdakı sadə tədbirlər vəziyyəti yüngülləşdirə və müayinəyə qədər gözləməni daha rahat keçirməyə kömək edə bilər: - Dərinin və vaginanın təmizliyinə diqqət edin: sadə, qoxusuz su və yüngül, neytral sabundan istifadə edin; iç tərəfdən (vaginanı daxildən) yumaq — duş etmək (douching) məsləhət deyil. - Səthli gigiyena: pambıq materialdan hazırlanmış alt paltarları seçin, sıx olmayan geyimlərdə olun; nəm qalmamasına çalışın. - Cinsi münasibətdən çəkinin: dəqiq diaqnoz və lazımi müalicə yoxlanana qədər cinsi əlaqəni təxirə salmaq və ya kondomla qorunmaq məsləhətdir. - Tampon və ya başqa yad cismi dərhal çıxarın və əgər yad cisim çıxmırsa həkimə müraciət edin. - Oturaq tubla isti kompres və ağrıkəsici simptomları rahatlada bilər, amma antibiotik və ya antimikotik dərmanları həkim məsləhəti olmadan istifadə etməyin. Bu tövsiyələr ilkin yardım üçündür. Bu məqalə diaqnoz deyil; dəqiq qiymətləndirmə və uyğun müalicə üçün ginekoloqa müraciət edin.

Tez-tez verilən suallar

Sual: Axıntının sarı və pis qoxulu olması həmişə cinsi yolla keçən infeksiyadırmı?

Cavab: Xeyr. Sarı və pis qoxulu axıntı cinsi yolla keçən infeksiya (məsələn, trichomoniasis və ya gonoreya) səbəbindən ola bilər, amma bakterial vaginoz, yad cismin qalması və ya digər yerli iltihabi vəziyyətlər də oxşar simptom verə bilər. Dəqiq səbəbi müəyyən etmək üçün ginekoloji müayinə və laborator testlər lazımdır.

Sual: Evdə pH testini etmək kömək edərmi və nə zaman dərhal həkimə müraciət etməliyəm?

Cavab: Vaginal pH testləri apteklərdə satıla bilər və yüksək pH göstəricisi infeksiya olma ehtimalını artırsa da, bu təkbaşına diaqnoz qoymur. Dərhal həkimə müraciət etməlisiniz əgər axıntı ilə birlikdə yüksək hərarət, güclü qarın və ya pelvis ağrısı, ağır qanaxma, hamiləlik şübhəsi və ya yad cismin çıxmaması kimi ciddi simptomlar varsa. Bakıda yaşayanlar üçün dəqiq qiymətləndirmə və lazım gələn testlər üçün ginekoloqa müraciət məsləhətdir. Sonda qeyd etmək istəyirəm ki, əgər sizə müalicə və ya test lazım olarsa, Bakıda ginekoloq Xuraman Qaribova ilə əlaqə saxlayaraq müayinə və fərdi müalicə planı ala bilərsiniz. Bu məqalə diaqnoz vermir; deqiq qiymətləndirmə üçün mütəxəssisə müraciət edin.