Vajinal axıntı qadın sağlamlığında tez-tez rastlanan simptomdur və əksər hallarda ciddi olmayan səbəblərlə əlaqəlidir. Lakin axıntının yanına aşağı qarında ağrı, qanama və ya hərarət (istilik) əlavə olunarsa, bu, daha diqqətli yanaşma tələb edir. Aşağıda sadə, praktik məlumat və nə zaman həkimə müraciət etməli olduğunuz barədə aydın tövsiyələr tapa bilərsiniz. Bu yazı diaqnoz deyil — dəqiq qiymətləndirmə üçün həkimə müraciət etmək lazımdır.
Nə vaxt dərhal həkimə müraciət etməlisiniz?
Aşağıdakı hallar ortaya çıxarsa, gecikmədən tibbi yardım axtarın. Bu əlamətlər ciddi infeksiyalar, iltihab və ya başqa tibbi vəziyyətlərin göstəricisi ola bilər və vaxtında müdaxilə vacibdir:
Qırmızı bayraq əlamətləri
- Qarışıqlıq və ya güclü aşağı qarında kəskin, kəsici ağrı — xüsusilə ağrı qəflətən başlayıb və güclənirsə.
- Yüksək hərarət (ümumiyyətlə 38°C və yuxarı) və titrəyişlərlə müşayiət olunan axıntı — sistemik infeksiya riski ola bilər.
- Güclü və ya davamlı qanama — normal menstruasiya xaricində çox qan gəlməsi və ya birdən başlayan yüngüldən ağır hala keçən qanaxma.
- Şiddətli qoxu, irinli və ya sarı-yaşıl rəngli axıntı — bakterial infeksiya və ya cinsi yolla keçən xəstəliklər ola bilər.
- Hamilə olduğunuzu düşünürsünüzsə və axıntı ilə birlikdə qarında ağrı və ya qanama varsa — bu vacibdir və təcili qiymətləndirmə tələb olunur.
- Baş ağırlığı, huşun getməsi, ürəkbulanma və ya qusma ilə müşayiət olunan zəiflik — ciddi vəziyyətin əlaməti ola bilər.
Ev şəraitində ilk addımlar: nə etməli və nə etməməli
Bu ilk tədbirlər əlamətləri bir qədər yüngülləşdirə və sizi həkimə gedən vaxta qədər daha rahat saxlayar. Lakin bunlar müalicə əvəzi deyil:
- Güclü ağrı, yüksək hərarət və ya bol qanama varsa təcili yardım çağırın və ya yaxınlıqda olan xəstəxanaya müraciət edin.
- Həssas bölgəni təmiz, quru və yumuşaq saxlayın; sərt sabun və douching (vaginal yuyulma) etməyin — bu, balansı poza bilər.
- İsti paketlə aşağı qarın nahiyəsinə yumşaq istilik tətbiq etmək (qısa müddətli) ağrını azaltmağa kömək edə bilər, amma əgər hərarət varsa istilik şəkillərini azaltın.
- Şəxsi gigiyenaya diqqət edin: təmiz pambıq alt paltar və tez-tez dəyişmə; müvəqqəti olaraq cinsi əlaqədən çəkinmək məsləhətdir.
- OTC antibiotik və ya dərmanları özbaşına qəbul etməyin — düzgün müayinə olmadan yanlış müalicə vəziyyəti pisləşdirə bilər.
- Əgər hamilə olduğunuzu düşünürsünüzsə, evdə öz-özünə müalicə etməyin və dərhal həkimə müraciət edin.
Tibbi qiymətləndirmə zamanı nə gözləmək olar?
Ginekoloq sizi dinləyərək və fiziki müayinə edərək başlanğıc qiymətləndirmə aparacaq. Lazım gələrsə, bunlar edilir: nümunə götürmə (vaginal və servikal axıntıdan), sidik və hamiləlik testi, qan analizləri və qarnın ultrasəsi. Bu testlər axıntının səbəbini — bakterial vaginoz, göbələk infeksiyası, cinsi yolla keçən xəstəlik və ya başqa bir səbəb — müəyyən etməyə kömək edər. Müalicə yalnız müayinə və test nəticələrinə əsasən təyin olunur. Əlavə olaraq, oksigenasiya, infeksiyanın çox yayılması və ya daxilolma (hospitalizasya) tələb olunsa, həkiminiz sizi yönləndirə bilər.
Tez-tez verilən suallar
Sual: Mənim axıntım nazik və sarıdır, amma yüngül ağrı da var — evdə gözləyib görüm, yoxsa həkimə gedim?
Cavab: Nazik və sarı axıntı bəzən infeksiyanı göstərə bilər, xüsusən ağrı varsa. Əgər ağrı yüngüldür və hərarət, güclü pis qoxu və ya qanama yoxdursa, bir-iki gün ərzində vəziyyətə nəzarət edib həkimə müraciət etmək olar. Lakin əlamətlər artarsa və ya davam edərsə, həkimə müraciət edin. Dəqiq qiymətləndirmə üçün müayinəyə ehtiyac var.
Sual: Axıntı ilə yanaşı yüngül hərarətim var — antibiotik almadan əvvəl nə etməliyəm?
Cavab: Antibiotikləri həkim göstərişi olmadan qəbul etməyin. Hərarət infeksiyanın işarəsi ola bilər və düzgün müalicə üçün həkiminizə müraciət edin. Həkim nümunə götürərək və lazım gələrsə təyin edilən dərmanla müalicəni başlaya bilər. Özbaşına müalicə infeksiyanın səbəbini gizlədə və ya antibiotikə qarşı müqavimət yarada bilər.
Əlavə qeyd: Bu mövzu ilə bağlı digər yaxın mövzulara — vajinal axıntının rəngləri və qoxusu, vaginal qaşınma və yanma, və menstrual dövrün dəyişiklikləri — qısa məlumat kömək edə bilər. Hər vəziyyət fərqlidir və dəqiq diaqnostika üçün müayinə tələb olunur.
Bu məlumat diaqnoz deyil. Dəqiq qiymətləndirmə, lazımi testlər və uyğun müalicə üçün Bakıda peşəkar ginekoloqa müraciət etməlisiniz. Müayinə və müalicə üçün Xuraman Qaribova (ginekoloq) ilə əlaqə saxlayın; o, simptomlarınızı qiymətləndirib sizə uyğun plan təklif edəcək.